🛡️ Zekeringen kiezen

Hoe werkt een zekering?

Een zekering bevat een smeltverbinding die ontworpen is om door te branden wanneer de stroom een bepaalde waarde overschrijdt.

Zodra de maximale stroom wordt overschreden:

• Wordt de verbinding onderbroken

• Stopt de stroomtoevoer

• Wordt schade aan kabels voorkomen

Hierdoor wordt voorkomen dat kabels oververhit raken of dat een kortsluiting ernstige schade veroorzaakt.

Een zekering beschermt de kabel

Dit is waarschijnlijk de meest gemaakte fout.

Veel installaties worden beveiligd op basis van het vermogen van het apparaat, terwijl een zekering eigenlijk afgestemd moet worden op de gebruikte kabel.

Voorbeeld:

Een kabel van 10 mm² kan niet zomaar beveiligd worden met een zekering van 200A, ook niet wanneer het aangesloten apparaat dat theoretisch zou kunnen gebruiken.

De kabel bepaalt welke maximale stroom veilig gevoerd kan worden.

Welke zekering heb ik nodig?

De juiste zekering wordt bepaald door:

• Kabeldikte

• Kabellengte

• Toegestane belasting

• Type installatie

• Eventuele piekstromen

In veel gevallen wordt gekozen voor een zekering die ongeveer 20% tot 30% boven de normale bedrijfsstroom ligt.

Praktijkvoorbeeld: 1000W omvormer op 12V

Gegevens:

• Vermogen: 1000W

• Systeemspanning: 12V

Berekening:

1000W ÷ 12V = 83A

De normale stroom bedraagt ongeveer 83 ampère.

Een veelgebruikte keuze is:

• 100A zekering

• 125A zekering

De uiteindelijke keuze hangt af van de gebruikte kabel en eventuele piekstromen.

Praktijkvoorbeeld: Victron MultiPlus-II 12/3000

Een Victron MultiPlus-II 12/3000 kan hoge stromen trekken.

Bij volledige belasting kunnen stromen van ruim 250 ampère voorkomen.

Afhankelijk van de gebruikte kabel worden vaak toegepast:

• 300A MEGA zekering

• 400A MEGA zekering

Controleer altijd de actuele Victron-documentatie voor het betreffende model.

MIDI, MEGA en ANL zekeringen

Voor DC-systemen worden verschillende typen zekeringen gebruikt.

MIDI zekeringen

Veel gebruikt voor:

• DC-DC laders

• MPPT laadregelaars

• Kleinere verbruikers

Typisch bereik:

30A tot 200A

MEGA zekeringen

Veel gebruikt voor:

• Omvormers

• MultiPlus systemen

• Grote accubanken

Typisch bereik:

40A tot 500A

MEGA zekeringen zijn tegenwoordig één van de meest gebruikte zekeringtypes binnen Victron-installaties.

ANL zekeringen

Worden nog regelmatig toegepast in bestaande installaties.

Voor nieuwe installaties wordt vaak gekozen voor MIDI of MEGA omdat deze beter verkrijgbaar zijn en eenvoudiger te monteren zijn.

Waar moet een zekering geplaatst worden?

Een zekering moet zo dicht mogelijk bij de energiebron geplaatst worden.

Bij een accu-installatie betekent dit:

Zo dicht mogelijk bij de accupool.

Hierdoor wordt vrijwel de volledige kabellengte beschermd.

Wordt de zekering pas verderop geplaatst, dan blijft een deel van de kabel onbeveiligd.

Waarom zijn piekstromen belangrijk?

Veel apparaten trekken tijdens het opstarten kortstondig meer stroom dan tijdens normaal gebruik.

Voorbeelden:

• Compressorkoelkasten

• Pompen

• Elektromotoren

• Omvormers

Een te kleine zekering kan hierdoor onnodig doorsmelten terwijl er geen storing aanwezig is.

Daarom wordt vaak een zekering gekozen die iets hoger ligt dan de normale bedrijfsstroom.

Indicatieve zekeringwaardes

Tot 20A belasting

Aanbevolen zekering: 25A

Tot 40A belasting

Aanbevolen zekering: 50A

Tot 80A belasting

Aanbevolen zekering: 100A

Tot 120A belasting

Aanbevolen zekering: 125A tot 150A

Tot 200A belasting

Aanbevolen zekering: 200A tot 250A

Tot 300A belasting

Aanbevolen zekering: 300A tot 400A

Let op: de uiteindelijke keuze hangt altijd af van de gebruikte kabeldikte.

Veelgemaakte fouten

De zekering afstemmen op het apparaat

Een zekering beschermt de kabel.

Niet het apparaat.

Geen zekering plaatsen bij de accu

Een kortsluiting direct achter een accu kan enorme stromen veroorzaken.

Plaats daarom altijd een zekering zo dicht mogelijk bij de accu.

Een te grote zekering gebruiken

Een zekering die groter is dan de kabel aankan biedt onvoldoende bescherming.

Een te kleine zekering gebruiken

Een te kleine zekering kan ongewenst doorsmelten tijdens normaal gebruik of bij inschakelstromen.

Welke zekeringhouder heb ik nodig?

De zekeringhouder moet geschikt zijn voor:

• Het gekozen zekeringtype

• De maximale stroom

• De gebruikte kabeldiameter

Gebruik altijd een kwalitatieve zekeringhouder met stevige aansluitingen om warmteontwikkeling te voorkomen.

Aanbevolen producten

Voor een veilige installatie adviseren wij:

• MIDI zekeringen

• MIDI zekeringhouders

• MEGA zekeringen

• MEGA zekeringhouders

• Victron Smart BatteryProtect

• Victron SmartShunt

Veelgestelde vragen

Beschermt een zekering mijn omvormer?

Niet direct. Een zekering beschermt voornamelijk de bekabeling tegen overbelasting en kortsluiting.

Mag ik meerdere zekeringen achter elkaar plaatsen?

Ja. Dit gebeurt regelmatig wanneer meerdere circuits afzonderlijk beveiligd moeten worden.

Moet iedere kabel een eigen zekering hebben?

Niet altijd, maar iedere voedingslijn vanaf een accu of verdeelpunt dient passend beveiligd te worden.

Kan een zekering slijten?

Ja. Door ouderdom, warmte en belasting kan een zekering na verloop van tijd minder betrouwbaar worden.

Conclusie

Een goed gekozen zekering is essentieel voor een veilige elektrische installatie. Kies een zekering altijd op basis van de gebruikte kabel en niet uitsluitend op basis van het aangesloten apparaat. Plaats de zekering zo dicht mogelijk bij de accu en houd rekening met piekstromen van omvormers, motoren en andere zware verbruikers.

Door de juiste combinatie van kabel, zekering en zekeringhouder te gebruiken voorkomt u oververhitting, schade en ongewenste storingen in uw installatie.