☀️ Waarom zonnepanelen in serie of parallel schakelen?

Wat betekent serie schakelen?

Bij een serieschakeling worden zonnepanelen achter elkaar aangesloten.

Hierbij wordt de spanning opgeteld terwijl de stroom gelijk blijft.

Voorbeeld:

Paneel 1:

40V en 10A

Paneel 2:

40V en 10A

Resultaat:

80V en 10A

Het totale vermogen blijft:

800W

Wat betekent parallel schakelen?

Bij een parallelschakeling worden de positieve en negatieve aansluitingen van de zonnepanelen samengevoegd.

Hierbij blijft de spanning gelijk terwijl de stroom wordt opgeteld.

Voorbeeld:

Paneel 1:

40V en 10A

Paneel 2:

40V en 10A

Resultaat:

40V en 20A

Het totale vermogen blijft eveneens:

800W

Waarom kiest Victron vaak voor serie?

Bij moderne MPPT-systemen wordt vaak gekozen voor een hogere paneelspanning.

Een hogere spanning betekent namelijk:

• Lagere stroom

• Minder kabelverliezen

• Dunnere bekabeling

• Hoger rendement

Vooral bij langere kabelafstanden kan dit een groot voordeel zijn.

Daarom wordt bij veel Victron-installaties een serie-opstelling toegepast.

Voordelen van serie schakelen

Minder kabelverlies

Omdat de stroom lager blijft, ontstaat minder spanningsverlies in de bekabeling.

Dit zorgt voor een efficiëntere installatie.

Dunnere bekabeling mogelijk

Bij lagere stromen kunnen vaak kleinere kabeldiktes worden toegepast.

Dit verlaagt de installatiekosten.

MPPT werkt efficiënter

Veel MPPT laadregelaars functioneren het meest efficiënt wanneer de paneelspanning ruim boven de accuspanning ligt.

Ideaal voor langere afstanden

Bij installaties waarbij zonnepanelen verder van de accu staan is serie vaak de beste keuze.

Nadelen van serie schakelen

Gevoeliger voor schaduw

Dit is het grootste nadeel.

Wanneer één paneel sterk beschaduwd wordt, kan dit de opbrengst van de gehele string beperken.

Hogere spanningen

De totale spanning kan snel oplopen.

Hierdoor moet goed worden gecontroleerd of de maximale ingangsspanning van de MPPT niet wordt overschreden.

Voordelen van parallel schakelen

Minder gevoelig voor schaduw

Wanneer één paneel minder opbrengst levert blijven de andere panelen grotendeels normaal functioneren.

Eenvoudig uit te breiden

Extra panelen kunnen vaak relatief eenvoudig worden toegevoegd.

Lagere systeemspanning

Bij kleinere systemen voelt dit voor sommige installaties prettiger en eenvoudiger aan.

Nadelen van parallel schakelen

Hogere stroom

De stroom wordt opgeteld.

Hierdoor ontstaan sneller kabelverliezen.

Dikkere bekabeling nodig

Meer stroom betekent vaak dikkere kabels.

Meer zekeringen nodig

Parallelle strings vereisen vaak aanvullende beveiliging.

Wat gebeurt er bij schaduw?

Schaduw is één van de belangrijkste factoren bij de keuze tussen serie en parallel.

Een zonnepaneel levert slechts zoveel stroom als het zwakste deel van het paneel toelaat.

Bij een serie-opstelling kan een zwaar beschaduwd paneel de opbrengst van de volledige string beperken.

Voorbeelden van schaduw:

• Schoorstenen

• Dakramen

• Bomen

• Antennes

• Masten op boten

Wanneer dergelijke schaduw regelmatig voorkomt kan parallel soms gunstiger zijn.

Hoe gaat een MPPT laadregelaar hiermee om?

Een MPPT zoekt continu naar het optimale werkpunt van de zonnepanelen.

Bij een serie-opstelling heeft de MPPT meestal meer spanning beschikbaar.

Hierdoor kan de regelaar efficiënter werken.

Bij parallelle systemen moet de MPPT vaak werken met lagere spanningen en hogere stromen.

Daarom wordt bij moderne Victron-installaties vaak gekozen voor voldoende paneelspanning boven de accuspanning.

Praktijkvoorbeeld: Camper

Installatie:

2 zonnepanelen van 200Wp

Paneelspanning:

22V

Systeem:

12V

Vaak gekozen oplossing:

Serie

Resultaat:

44V paneelspanning richting MPPT

Dit werkt uitstekend met bijvoorbeeld een Victron SmartSolar MPPT 100/20.

Praktijkvoorbeeld: Boot

Installatie:

2 zonnepanelen

Regelmatig schaduw door masten en tuigage

Vaak gekozen oplossing:

Parallel

Hierdoor blijft een deel van de opbrengst behouden wanneer één paneel tijdelijk minder presteert.

Praktijkvoorbeeld: Off-grid woning

Installatie:

8 zonnepanelen van 450Wp

MPPT:

Victron SmartSolar 250/70

Vaak gekozen oplossing:

Serie strings

Voordelen:

• Minder kabelverlies

• Hogere efficiëntie

• Lagere installatiekosten

Wanneer kiezen voor serie?

Serie is vaak de beste keuze wanneer:

• Er weinig schaduw aanwezig is

• De afstand tot de MPPT groter is

• Een hoog rendement gewenst is

• Een moderne Victron MPPT wordt gebruikt

In de meeste nieuwe installaties wordt daarom gekozen voor serie.

Wanneer kiezen voor parallel?

Parallel is vaak een goede keuze wanneer:

• Regelmatig schaduw voorkomt

• Panelen verschillend georiënteerd zijn

• De kabelafstand beperkt is

• Flexibiliteit belangrijk is

Veelgemaakte fouten

Geen rekening houden met Voc

De open klemspanning van zonnepanelen stijgt bij lage temperaturen.

Controleer altijd of de maximale MPPT-spanning niet wordt overschreden.

Alleen naar Wattpiek kijken

Het totale vermogen zegt niet alles.

Spanning en stroom zijn minstens zo belangrijk.

Schaduw onderschatten

Zelfs een kleine schaduwplek kan een aanzienlijke invloed hebben op de opbrengst.

Te kleine bekabeling gebruiken

Vooral bij parallelle systemen kunnen hoge stromen ontstaan.

Serie en parallel combineren

Bij grotere installaties wordt vaak een combinatie toegepast.

Voorbeeld:

Twee strings van vier zonnepanelen in serie.

Deze twee strings worden vervolgens parallel aangesloten.

Dit combineert de voordelen van beide configuraties.

Veel grotere Victron-installaties zijn op deze manier opgebouwd.

Aanbevolen producten

Voor een betrouwbare zonne-installatie adviseren wij:

• Victron SmartSolar MPPT laadregelaars

• MC4 connectoren

• Zonnekabel

• SmartShunt batterijmonitoren

• Victron Cerbo GX

• DC zekeringen en zekeringhouders

Veelgestelde vragen

Is serie altijd beter?

Nee. Bij veel schaduw kan parallel juist betere resultaten geven.

Kan ik verschillende zonnepanelen combineren?

Dat wordt meestal afgeraden. Gebruik bij voorkeur panelen met vergelijkbare specificaties.

Werkt een MPPT beter met serie?

In veel situaties wel, omdat de regelaar dan met een hogere ingangsspanning kan werken.

Wat gebruikt Victron zelf meestal?

Bij moderne installaties wordt vaak gekozen voor seriegeschakelde strings in combinatie met een SmartSolar MPPT.

Conclusie

De keuze tussen serie en parallel hangt af van de installatie, de aanwezigheid van schaduw en de gebruikte MPPT laadregelaar. Serie biedt doorgaans het hoogste rendement, lagere kabelverliezen en een efficiëntere werking van de MPPT. Parallel kan juist voordelen bieden wanneer schaduw een belangrijke rol speelt.

Voor de meeste moderne Victron-installaties wordt gekozen voor seriegeschakelde zonnepanelen, eventueel gecombineerd in meerdere parallelle strings bij grotere systemen. Hierdoor ontstaat een efficiënte, betrouwbare en toekomstbestendige zonne-installatie.