⚡ Kabeldikte berekenen voor 12V, 24V en 48V systemen

Stroom, spanning en vermogen

Om kabels correct te dimensioneren is het belangrijk om het verband tussen stroom, spanning en vermogen te begrijpen.

De basisregel is:

Vermogen = Spanning × Stroom

Of andersom:

Stroom = Vermogen ÷ Spanning

Voorbeelden:

1200 watt op 12 volt = 100 ampère

1200 watt op 24 volt = 50 ampère

1200 watt op 48 volt = 25 ampère

Hieruit wordt direct duidelijk waarom hogere systeemspanningen efficiënter zijn. Voor hetzelfde vermogen hoeft er aanzienlijk minder stroom door de kabel te lopen.

Wat is spanningsverlies?

Elke kabel heeft weerstand. Hierdoor gaat een klein deel van de spanning verloren tussen de accu en het aangesloten apparaat.

Bij een te dunne kabel ontstaat meer weerstand waardoor meer spanning verloren gaat.

Voorbeeld:

Een accu levert 12,8 volt.

Door een te dunne kabel komt bij de omvormer nog maar 11,9 volt aan.

De verloren energie wordt omgezet in warmte.

Hoe langer de kabel en hoe hoger de stroom, hoe groter dit effect wordt.

Hoeveel spanningsverlies is toegestaan?

Voor DC-installaties worden doorgaans onderstaande richtlijnen gebruikt.

Kritische elektronica:

1% tot 2% spanningsverlies

Algemene installaties:

3% spanningsverlies

Absolute bovengrens:

5% spanningsverlies

Voor accuverbindingen, Victron omvormers, MPPT laadregelaars en andere vermogenscomponenten adviseren wij maximaal 3%.

Praktijkvoorbeeld: 12V omvormer van 1000 watt

Gegevens:

• Systeemspanning: 12V

• Vermogen: 1000W

• Kabellengte enkele reis: 2 meter

Berekening:

1000W ÷ 12V = 83,3A

De stroom bedraagt dus ruim 83 ampère.

Omdat de stroom zowel door de plus- als minkabel loopt bedraagt de totale stroomweg:

2 meter heen + 2 meter terug = 4 meter

Bij deze belasting wordt vaak een kabel van 25 mm² of 35 mm² toegepast, afhankelijk van het gewenste spanningsverlies.

Praktijkvoorbeeld: Victron MultiPlus-II 12/3000

Een Victron MultiPlus-II 12/3000 kan bij volledige belasting stromen trekken van meer dan 250 ampère.

Veelgebruikte kabelmaten zijn:

Tot 1,5 meter:

50 mm²

Tussen 1,5 en 3 meter:

70 mm²

Langer dan 3 meter:

95 mm²

Controleer altijd de actuele documentatie van Victron Energy voor uw specifieke model.

Praktijkvoorbeeld: 48V ESS systeem

Gegevens:

• Vermogen: 5000W

• Spanning: 48V

Berekening:

5000W ÷ 48V = ongeveer 104A

Omdat de systeemspanning veel hoger ligt dan bij een 12V-installatie blijven de stromen aanzienlijk lager.

In veel situaties is een kabel van 25 mm² of 35 mm² voldoende.

Waarom hebben 12V-systemen vaak dikkere kabels nodig?

Vergelijk een belasting van 3000 watt.

Bij 12 volt loopt ongeveer 250 ampère.

Bij 24 volt loopt ongeveer 125 ampère.

Bij 48 volt loopt ongeveer 62,5 ampère.

Omdat de stroom bij 12V veel hoger is, zijn aanzienlijk dikkere kabels nodig om spanningsverlies en warmteontwikkeling te beperken.

Daarom wordt bij grotere installaties vaak gekozen voor 24V of 48V.

Indicatieve kabelmaten

Tot 20A

Aanbevolen kabel: 2,5 mm²

Tot 35A

Aanbevolen kabel: 6 mm²

Tot 50A

Aanbevolen kabel: 10 mm²

Tot 80A

Aanbevolen kabel: 16 mm²

Tot 120A

Aanbevolen kabel: 25 mm²

Tot 170A

Aanbevolen kabel: 35 mm²

Tot 250A

Aanbevolen kabel: 50 mm²

Tot 350A

Aanbevolen kabel: 70 mm²

Let op: de uiteindelijke kabeldikte hangt altijd af van kabellengte, temperatuur, montagewijze en het toegestane spanningsverlies.

Veelgemaakte fouten

Alleen de pluskabel meten

De stroom loopt altijd door zowel de plus- als minkabel.

Een verbinding van 2 meter betekent dus:

2 meter heen + 2 meter terug = 4 meter totale stroomweg.

Een zekering kiezen op apparaatvermogen

Een zekering beschermt de kabel, niet het apparaat.

Controleer daarom altijd of de kabel geschikt is voor de gekozen zekering.

Een zware omvormer aansluiten met te dunne kabels

Omvormers kunnen zeer hoge stromen trekken.

Een kabel die prima werkt voor verlichting is vrijwel nooit geschikt voor een zware omvormer.

Blind vertrouwen op internet-tabellen

Veel tabellen houden geen rekening met:

• Temperatuur

• Bundeling van kabels

• Werkelijke kabellengte

• Inschakelstromen

• Piekbelasting

Gebruik dergelijke tabellen daarom uitsluitend als indicatie.

Welke kabel heb ik nodig?

Gebruik onze kabel calculator om een indicatie te krijgen van de juiste kabeldikte voor uw situatie.

Bij twijfel adviseren wij altijd de eerstvolgende grotere kabelmaat te kiezen.

Een iets grotere kabel zorgt doorgaans voor minder spanningsverlies, minder warmteontwikkeling en een hoger rendement.