🔋 Accu’s & energieopslag

Wat is accucapaciteit?

Accucapaciteit wordt meestal uitgedrukt in ampère-uur (Ah).

Een accu van:

100Ah

kan theoretisch:

10A gedurende 10 uur leveren.

Of:

5A gedurende 20 uur.

In de praktijk is niet alle capaciteit bruikbaar.

De bruikbare capaciteit hangt af van het type accu.

Wat betekent diepte van ontlading?

Diepte van ontlading wordt ook wel:

Depth of Discharge (DoD)

genoemd.

Dit geeft aan hoeveel van de accucapaciteit veilig gebruikt kan worden.

Voorbeeld:

Een accu van 100Ah met een maximale ontlading van 50% levert effectief:

50Ah bruikbare capaciteit.

Dit is een belangrijke factor bij het vergelijken van verschillende accutypes.

Wat is een AGM accu?

AGM staat voor:

Absorbent Glass Mat

Bij deze techniek wordt het elektrolyt opgenomen in glasvezelmatten tussen de loodplaten.

AGM accu's zijn onderhoudsvrij en worden veel toegepast in:

• Campers

• Boten

• UPS-systemen

• Noodstroomvoorzieningen

Voordelen:

• Onderhoudsvrij

• Relatief lage aanschafprijs

• Goed verkrijgbaar

• Hoge piekstromen mogelijk

Nadelen:

• Beperkte ontlading mogelijk

• Zwaarder dan lithium

• Kortere levensduur

Wat is een Gel accu?

Een Gel accu gebruikt een verdikte elektrolyt in plaats van vloeibaar accuzuur.

Hierdoor zijn deze accu's beter bestand tegen diepe ontladingen dan veel AGM accu's.

Voordelen:

• Onderhoudsvrij

• Goede levensduur

• Geschikt voor cyclisch gebruik

Nadelen:

• Lagere laadstromen

• Duurder dan AGM

• Zwaarder dan lithium

Gel accu's worden tegenwoordig minder toegepast omdat LiFePO4 steeds populairder wordt.

Wat is een LiFePO4 accu?

LiFePO4 staat voor:

Lithium Iron Phosphate

Deze techniek wordt tegenwoordig beschouwd als de standaard voor moderne energieopslag.

LiFePO4 accu's worden veel toegepast in:

• Campers

• Boten

• Off-grid systemen

• Thuisbatterijen

• Energieopslaginstallaties

Voordelen:

• Zeer lange levensduur

• Hoge efficiëntie

• Licht gewicht

• Hoge laad- en ontlaadstromen

• Grote bruikbare capaciteit

Nadelen:

• Hogere aanschafprijs

• Vereist een geschikt laadsysteem

Ondanks de hogere aanschafprijs zijn LiFePO4 accu's vaak goedkoper over de volledige levensduur.

Hoeveel capaciteit is werkelijk bruikbaar?

Een belangrijk verschil tussen accutypes is de bruikbare capaciteit.

AGM accu:

Ongeveer 50% bruikbaar

100Ah accu = circa 50Ah bruikbaar

Gel accu:

Ongeveer 50% tot 60% bruikbaar

100Ah accu = circa 50 tot 60Ah bruikbaar

LiFePO4 accu:

Ongeveer 80% tot 90% bruikbaar

100Ah accu = circa 80 tot 90Ah bruikbaar

Dit betekent dat een 100Ah lithiumaccu in de praktijk vaak vergelijkbaar is met een veel grotere loodaccu.

Levensduur vergelijken

Een accu wordt meestal beoordeeld op het aantal laad- en ontlaadcycli.

Typische waarden:

AGM:

300 tot 700 cycli

Gel:

500 tot 1000 cycli

LiFePO4:

3000 tot 6000 cycli

Bij dagelijks gebruik kan een LiFePO4 accu daardoor vele jaren langer meegaan.

Gewicht vergelijken

Voor mobiele toepassingen speelt gewicht vaak een grote rol.

Een gemiddelde 100Ah accu:

AGM:

Ongeveer 30 kilogram

Gel:

Ongeveer 30 kilogram

LiFePO4:

Ongeveer 10 tot 15 kilogram

Voor campers en boten kan dit een aanzienlijk voordeel zijn.

Praktijkvoorbeeld: Camper

Dagelijks verbruik:

1000Wh

Systeemspanning:

12V

Benodigde capaciteit:

Ongeveer 83Ah

Bij AGM wordt vaak gekozen voor:

200Ah

om voldoende reserve te behouden.

Bij LiFePO4 is vaak:

100Ah tot 120Ah

voldoende.

Praktijkvoorbeeld: Off-grid systeem

Dagelijks verbruik:

3000Wh

Autonomie:

2 dagen

Totale energiebehoefte:

6000Wh

Bij een 24V systeem is ongeveer:

250Ah

aan bruikbare capaciteit nodig.

LiFePO4 is hierbij vaak de meest efficiënte keuze.

Wat is een BMS?

Vrijwel iedere moderne LiFePO4 accu bevat een:

Battery Management System (BMS)

Dit systeem bewaakt:

• Celspanningen

• Temperatuur

• Overbelasting

• Kortsluiting

• Overladen

• Diepontlading

Het BMS beschermt de accu tegen beschadiging.

Waarom is een SmartShunt belangrijk?

Accuspanning alleen zegt weinig over de resterende capaciteit.

Een SmartShunt meet:

• Verbruikte energie

• Laadstroom

• Ontlaadstroom

• State of Charge (SOC)

Hierdoor ontstaat een veel nauwkeuriger beeld van de accustatus.

Vooral bij LiFePO4 systemen wordt een batterijmonitor sterk aanbevolen.

Veelgemaakte fouten

Alleen naar ampère-uren kijken

Niet iedere 100Ah accu levert dezelfde bruikbare capaciteit.

De accutechnologie speelt een grote rol.

Een loodaccu volledig leegtrekken

Diepe ontlading verkort de levensduur aanzienlijk.

Verkeerde laadinstellingen gebruiken

Iedere accutechnologie vereist specifieke laadspanningen.

Controleer altijd de aanbevelingen van de fabrikant.

Geen batterijmonitor gebruiken

Vooral bij lithiumsystemen is een nauwkeurige monitoring zeer waardevol.

Welke accu past bij mijn toepassing?

Incidenteel gebruik:

AGM

Regelmatig gebruik:

Gel of AGM

Dagelijks gebruik:

LiFePO4

Off-grid systemen:

LiFePO4

Thuisbatterijen:

LiFePO4

Campers en boten:

LiFePO4 wordt tegenwoordig meestal aanbevolen.

Aanbevolen producten

Voor een betrouwbare energieopslag adviseren wij:

• Victron SmartShunt

• Victron Smart BatteryProtect

• Victron Blue Smart laders

• Victron MultiPlus systemen

• LiFePO4 accu's

• Accukabels en zekeringen

Veelgestelde vragen

Is LiFePO4 altijd beter?

Voor de meeste moderne toepassingen wel. De hogere aanschafprijs wordt vaak gecompenseerd door de langere levensduur en grotere bruikbare capaciteit.

Kan ik AGM vervangen door lithium?

Vaak wel, maar controleer of de lader, omvormer en overige apparatuur geschikt zijn voor LiFePO4.

Hoe lang gaat een LiFePO4 accu mee?

Afhankelijk van gebruik vaak 10 jaar of langer.

Heb ik een SmartShunt nodig?

Niet verplicht, maar sterk aanbevolen voor een nauwkeurige monitoring van de accustatus.

Conclusie

De keuze tussen AGM, Gel en LiFePO4 hangt af van budget, gebruiksintensiteit en gewenste levensduur. Voor moderne campers, boten, off-grid systemen en energieopslaginstallaties biedt LiFePO4 doorgaans de beste prestaties, hoogste efficiëntie en laagste kosten over de volledige levensduur.

Voor een betrouwbaar systeem zijn naast de accu ook goede laadapparatuur, passende zekeringen en een batterijmonitor essentieel. Daarmee haalt u het maximale uit uw energieopslag en voorkomt u onnodige slijtage van de accu.